عنوان: گذر از نو گرایی؛ ارتباطات ودگرگونی جامعه

نویسنده(گان): دکتر حمید مولانا

مترجم:  یونس شکرخواه

ناشر: دفتر مطالعات و برنامه‌ريزي رسانه‌ها

سال نشر:1387

خلاصه کتاب

پس از جنگ جهانی دوم ــ مقارن با شکل‎گیری جدید روابط بین‎المللی ــ موضوع «توسعه» کشورهای جهان سوم در ابعاد گوناگون مورد توجه متفکران و اندیشمندان علوم اجتماعی قرار گرفت طی پنج دهۀ گذشته نظریات و الگوهای مختلفی در این زمینه از سوی نظریه‎پردازان مسائل توسعه ارائه شده است. وجه مشترک عمده این نظریات آن است که همۀ آنها شرط ورود به مرحلۀ «توسعه» را گذر از «نظام سنتی» این جوامع می‎دانند و هر یک در پی آن است که به ارائۀ طریقی برای «گذر از نظام سنتی به مدرن» در وجهی از وجوه جامعه برآید. این وجه مشترک را باید ناشی از تجربۀ تاریخی کشورهای غربی در فرایند  توسعه‎یافتگی دانست، به گونه‎ای که نظریه‎پردازان غربی با تکیه بر روندی که غرب در مسیر توسعه پیموده است، نسخه‎ای کلی برای درمان توسعه‎نیافتگی جوامع دیگر سفارش می‎دهند، بدون آنکه وضعیت، شرایط و ساخت این جوامع را مدّ نظر قرار دهند. نتیجه اینکه بسیاری از کشورهای در حال توسعه با همان مشکلات و مسائلی روبه‎رو هستند که در طول پنجاه سال گذشته با آن مواجه بوده‎اند، و در برخی از این کشورها نیر اجرای نظریات توسعه به دلیل تعارض با شرایط جامعه به بحران‎های اجتماعی و سیاسی حاد منجر گردیده است. ضمن اینکه کشورهای توسعه‎یافته نیز به دامن مشکلات جدیدی فرو افتاده‎اند.
 تجربه‎های موجود، ارزیابی مجددّ نظریات و الگوهای توسعه را ضروری می‎سازد. براین اساس و با عنایت به نقش ارتباطات در توسعه، نویسنده به تألیف کتاب همت ورزیده است. او با دیدی تحلیلی منتقدانه به بررسی «نظریات ارتباطی و توسعه» پرداخته و با «گذر از نوگرایی» به مفهوم گذار از «شرایط و الگوهای سنتی توسعه» و به اصل «دگرگونی » و نقش «ارتباطات جدید» رسیده است. آنگاه با بررسی نقش مثبت تکنولوژی ارتباطی و اطلاعاتی به تدوین طرح جامع در فرایند دگرگون سازی جوامع مبادرت ورزیده است، به شیوه‎ای که این اثر بیانگر دو دهه تلاش و تفکر در قبال مسائل ارتباطات و توسعه به‎شمار می‎رود.در کتاب حاضر، از زاویه ارتباطات و دگرگونی جامعه به توسعه نگریسته شده و نوگرایی به عنوان بخشی از تصویر گسترده‌تر دگرگونی جامعه مطرح شده است. نویسنده در این کتاب تلاش کرده است تا با دیدی تحلیلی و منتقدانه نظریات ارتباطی و توسعه را مورد ارزیابی قرار دهد.

این کتاب با یک پیشگفتار و مقدمه در نه فصل به شرح زیر تدوین یافته است:
فصل‌اول: توسعه، عرصه‌ای در جست‌ و جوی خویش
فصل‌دوم: فراسوی توسعه‌گرایی، چهارچوب تحلیل
فصل‌سوم: نظریه‌ها و نگرش‌های متفاوت در قبال ارتباطات
فصل‌چهارم: فرهنگ، جامعه و ارتباطات
فصل‌پنجم: سیاست‌های ارتباطی و برنامه‌ریزی برای توسعه
فصل‌ششم: تکنولوژی ارتباطات و توسعه برای چه کسی؟
فصل‌هفتم: ارتباطات دوربرد و نقش آن
فصل‌هشتم: کاربرد تکنولوژی نوین فضایی در توسعه
فصل‌نهم: افراد و جوامع، ارتباطات و دگرگونی جامعه

دریافت فایل ضمیمه متن کتاب/ pdf