مقدمه کتاب

انسان براي ادامه زندگي ناچار است روابط خود را با هريك از مظاهر حيات تنظيم كند و براي اين كار نياز به آگاهي دارد. به‌علاوه، شناخت جهان خلقت و عالم طبيعت از اين جهت براي او ضروري است كه بتواند رموز آن را كشف و از دستاوردها و نتايج آن براي بهبود زندگي استفاده كند. كشف عوامل، عناصر و پديده‌هاي جهان خلقت هم وظيفه‌اي است كه بر عهده بشر قرار داده شده و هم ضرورتي است كه آن را براي تأمين نيازهاي زندگي و بهبود آن به كار بگيرد. اين ضرورت نوع بشر را وادار به تفحص، كنجكاوي و تحقيق كرده كه در اثر آن قلمرو معرفتي خوبي به دست آورده و از نتايج آن نيز بهره برده است.

از همين رو هرگاه در خلال مناسبات و روابط و نيز تأمين نيازهاي ضروري و غير ضروري زندگي، با چالش مواجه شود، دست به تكاپو و خلق شيوه‌هاي نوين و متناسب با ضرورت و نياز پيش رو مي‌يازد. درست از همين نقطه است كه معرفت علمي مايه مي‌گيرد و به بركت فنوني به‌نام روش‌هاي تحقيق سعي مي‌شود كه ارزش‌هاي پذيرفته شده را با محك‌هاي صحيح‌تر ارزيابي كند. در فرايند رشد، تكوين و تكامل فكري، بشر ناگزير از مراحل، گذرگاه‌ها و ايستگاه‌هاي متعددي عبور مي‌كند كه نخستين مرحله، گذر از وادي «معرفت عاميانه» است. در اين مرحله هر فرد به حكم انسان بودن؛ مثل جريان چگونگي سكونت و برطرف كردن نيازها و لوازم زندگي ناگزير از آن مي‌گذرد. در نتيجه يكي از ابزارهاي توسعه، پي‌ريزي ساختارها و نهادهاي علمي و پژوهشي است، به‌گونه‌اي كه بدون ابزار تحقيق و روش تحقيق كاربردي تلاش براي دستيابي به شاخص‌هاي توسعه سرابي بيش نيست. رسيدن به توسعه نيازمند تحقيقات در سطوح گسترده و عملي كردن آن در امور اجرايي است. تقويت فرهنگ پژوهش و به‌كارگيري يافته‌هاي حاصل از پژوهش از نكات بسيار مهم براي رسيدن به توسعه است. بديهي است با تحليل و تبيين صحيح مشكلات، آسيب‌ها و مسائل علمي كشور، ضمن راه گشودن به‌سمت برنامه‌ريزي، سياست‌گذاري و مديريت بهتر فرايندها و فعاليت‌هاي توسعه‌اي در اين زمينه بسترهاي لازم را فراهم خواهد كرد.

فهرست مقالات

1. ضرورت توجه به روش‌هاي تحقيق كيفي در بررسي‌هاي فرهنگي ـ اجتماعي/سيد رضا صالحي اميري و الهه حيدري‌زاده/          11
2. روش كيفي در مطالعات اجتماعي با تأكيد بر روش تحليل گفتمان و تحليل گفتمان انتقادي/ سروش فتحي و زهرا زارع/43
3. مباني تلفيق و تركيب داده‌ها/ ابراهيم حاجياني/77
4. پژوهش عملي مشاركتي، راهبرد پژوهش كيفي/ مجيد كفاشي/107
5. مقدمه‌اي بر پژوهش كيفي/ اسماعيل كاوسي و ماه‌منير بياناتي/127
6. بررسي رابطه بين دانش علمي جامعه‌شناسي و دانش عاميانه/ جمال ادهمي و سروش فتحي/157
7. نظريه شبيه‌سازي در علوم اجتماعي/ مريم يارمحمد توسكي/179
8. تحقيق كيفي با تأكيد بر روش گروه كانوني/ فاطمه توحيدي اردهائي و الهه حيدري‌زاده/195
9. روش تحقيق ميداني در مطالعات علوم انساني/ جميله فدوي/211
10. كاربرد روش فراتحليل در مطالعات اجتماعي/ هوشنگ ظهيري/263
11. تيپ ايده‌آل و كاربرد آن در تحقيقات اجتماعي/ زهرا زارع و سروش فتحي/301
12. تاريخ شفاهي؛ روش و يا ابزار تحقيق كيفي/ مريم يارمحمد توسكي/         321
13. مشاهده مشاركتي در تحقيقات اجتماعي/ مريم كريمي رامشه/339
14. روش نظريه زمينه‌اي (GTM)/ معصومه مطلق و سروش فتحي/365
15. ديرينه‌شناسي و تبار‌شناسي فوكو به‌عنوان روشي در مقابل روش‌هاي تاريخي متداول در علوم اجتماعي/ محمد شيرازي و قربانعلي آقا احمدي/391

دریافت فایل ضمیمه مشخصات صفحه اول کتابPDF

 دریافت فایل ضمیمه متن کتاب PDF