عنوان کتاب: مدیریت استراتژیک فرهنگی
نویسنده(گان):مجموعه مقالات(زیر نظر دکتر صالحی امیری)
سال نشر:تابستان ١٣٩١
انتشارات:پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام/معاونت فرهنگی واجتماعی
چکیده کتاب
مديريت استراتژيك فرهنگي حلقه ارتباط و اتصال ميان تفكر استراتژيك و برنامه‌ريزي استراتژيك است. در حقيقت تفكر استراتژيك مباني نظري، چشم‌اندازها، آرمان‌ها و ارزش‌هاي فرهنگي را خلق و براي تبيين و پياده‌سازي آن از ابزار برنامه‌ريزي استراتژيك استفاده مي‌كند. تفكر استراتژيك، تصويري بزرگ در عين حال يكپارچه و منسجم از محيط فرهنگي را ترسيم كرده و جهت‌هاي حركت به سمت ارزش‌ها و تعالي فرهنگي را نشان مي‌دهد. برنامه‌ريزي استراتژيك نيز با روش‌هاي تحليلي و تدوين برنامه‌هاي كوتاه، ميان و بلندمدت، گام‌هاي لازم براي پياده‌سازي و دستيابي به تصوير مطلوب را فرموله مي‌كند.هدف نهايي مديريت استراتژيك فرهنگي، دستيابي به توسعه فرهنگي در جامعه است. توسعه‌يافتگي يعني فراهم آوردن شرايط و امكان براي آحاد جامعه تا به شاخص‌هاي رشد و توسعه جامه عمل بپوشانند و توسعه فرهنگي نيز به معناي ارتقاء و اعتلاي زندگي فرهنگي جامعه و دستيابي به ارزش‌هاي متعالي فرهنگي است.از آنجايي كه پيش‌شرط هرگونه توسعه‌اي، توسعه فرهنگي است، از منظر يونسكو، توسعه فرهنگي فرايندي است كه طي آن با ايجاد تغييراتي در حوزه‌هاي ادراكي، شناختي، ارزشي و گرايشي انسان‌ها، قابليت‌ها، باورها و شخصيت ويژه‌اي در آنها به وجود مي‌آورد كه حاصل آن، رفتارها و كنش‌هاي خاصي است كه مناسب توسعه است.پيش‌شرط دستيابي به توسعه فرهنگي نيز وجود مديريت استراتژيك فرهنگي است. بدون طراحي و تدوين الگوها و سناريوهاي كل‌نگر، آينده‌نگر و درك تحولات محيطي، دستيابي به توسعه فرهنگي ناممكن خواهد بود. بنابراين توسعه فرهنگي با مديريت استراتژيك فرهنگي رابطه‌اي لازم و ملزوم دارند.وقتي از مديريت استراتژيك فرهنگي سخن مي‌گوييم، درحقيقت از يك نگرش جامع، كل‌نگر و آينده‌نگر و از تفكر درك كليه ابعاد تأثيرگذار در نظام فرهنگي سخن مي‌گوييم.مديريت استراتژيك فرهنگي يعني آگاهي همه‌جانبه از تغيير و تحولات محيط فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي، سياسي، منطقه‌اي و بين‌المللي با رويكرد آينده‌نگر به‌منظور تدوين، طراحي، مدل‌سازي، سياست‌گذاري و برنامه‌ريزي جامع فرهنگي (با درك واقعيت‌ها، محدوديت‌ها و منابع موجود) جهت نيل به اهداف و آرمان‌هاي نظام فرهنگي.مديريت استراتژيك فرهنگي جهت شناخت نقاط ضعف و قوت و فرصت‌ها و تهديدات محيط دروني و بيروني چون چراغي روشن مسير و جهت استراتژي‌هاي فرهنگي را به ما مي‌آموزد؛ ضمن آنكه به انسجام، كارآمدي و اثربخشي‌هاي ميان اجزاي نظام فرهنگي نيز منجر خواهد شد. به عبارت ديگر، مديريت استراتژيك فرهنگي ميان آرمان‌ها و چشم‌انداز با نهادهاي سياست‌گذاري، ساختارها، مديريت، برنامه‌ريزي، عملكرد و نظارت و ارزشيابي انسجام دروني و بيروني تعادل ايجاد نموده و آنها را به‌صورت يك اندام هارمونيك در جهت اهداف و آرمان‌هاي معين سوق مي‌دهد. مديريت استراتژيك فرهنگي نظام فرهنگي را به منزله مجموعه‌اي پويا، متنوع و متكثر حول يك محور سامان داده و برآيند حركت همه اجزاي فرهنگي را در جهت مديريت استراتژيك فرهنگي فراهم كرده و امكان تداوم حيات و بقاي فرهنگي را در نظام متحول و پرتلاطم جهان كنوني تضمين مي‌كند.درحقيقت، مديريت استراتژيك فرهنگي طراحي نقشه‌اي جامع و مدل يا الگويي از توسعه فرهنگي است كه در آن رسالت، اهداف و مأموريت‌ها و حتي وظايف همه مديران، ساختارها و نهادهاي فرهنگي ترسيم و تدوين شده و جهت حركت همه اجزاي دخيل در محيط فرهنگي را مشخص و معين نموده است و از تأخر، انحراف، انفعال و انجماد فرهنگي پيشگيري مي‌كند.در اين كتاب، در راستاي تبيين اهميت مديريت استراتژيك دركشور، مجموعه مقالاتي به همت تعدادي از عزيزان صاحب‌نظر ارائه شده است.
فهرست مقالات/شماره صفحات
پيشگفتار. 7
درآمدي بر ضرورت‌هاي مديريت استراتژيك در عصر نوين/ اسماعيل كاوسي و فاطمه توحيدي اردهائي 13
تأملي بر ضرورت‌هاي طرح مديريت استراتژيك فرهنگي در كشور/ سيدرضا صالحي اميري و الهه حيدري‌زاده 53
تعاريف، مفاهيم و رويكردهاي استراتژي و برنامه‌ريزي استراتژيك/ اسماعيل كاوسي و فاطمه توحيدي اردهائي 81
مقدمه‌اي بر مراحل اجرايي برنامه‌ريزي جامع فرهنگي/ سيد رضا صالحي اميري و اسماعيل كاوسي 115
ضرورت تجزيه و تحليل محيطي (SWOT) در برنامه‌ريزي استراتژيك فرهنگي در ايران/ سيد رضا صالحي اميري و اسماعيل كاوسي 135
نقش برنامه‌ريزي استراتژيك فرهنگي در بقاي سازمان‌ها/ سيد يحيي عظيمي و علي شاه‌حسيني 159
ضرورت استفاده ازالگوي مديريتي SWOT در حل چالش‌هاي فرهنگي ميان سنت ومدرنيته درايران/ سيد رضا صالحي اميري، اسماعيل كاوسي و رامين مسعودي 179
برنامه‌ريزي استراتژيك فرهنگي/ سيد رضا صالحي اميري و رزيتا سپهرنيا 223
ضرورت برنامه‌ريزي استراتژيك در توسعه منابع انساني در سازمان‌ها و نهادهاي فرهنگي/ فاطمه توحيدي اردهائي و الهه حيدري‌زاده 261
تأثير فرهنگ بر مديريت استراتژيك منابع انساني در شركت‌هاي بازرگاني/ برگردان: فاطمه توحيدي اردهائي و نرگس بهرامي 299