.: فرهنگ ایران :.

تغییر به حالت دسکتاپ

گفت و گوی روزنامه آرمان امروز با دکتر صالحی امیری

تفاوت امنيت فرهنگي با امنيتي‌كردن فرهنگ، از زمين تا آسمان است

دكتر رضا صالحي اميري يك بار و درابتداي دولت يازدهم بخت خود را براي ورود به كابينه در قامت وزير ورزش و جوانان امتحان كرد. در آن مقطع زماني ايشان با مجلس اصولگراي باقي مانده از دولت احمدي‌نژاد مواجه بود كه با روي كار آمدن آقاي روحاني به منتقدان دولت تبديل شده بودند. دكتر صالحي اميري پس از آن به سازمان اسناد و كتابخانه ملي رفت تا همچنان به عنوان يكي از پشتوانه‌هاي روزهاي سخت دولت به شمار رود. اين در حالي است كه با تغيير علي جنتي از وزارت ارشاد آقاي روحاني از يكي از پشتوانه‌هاي روزهاي سخت خود استفاده كرد و ايشان را به عنوان وزير فرهنگ و ارشاد جديد به مجلس دهم معرفي كرده است. به همين دليل و براي تحليل و بررسي برنامه‌هاي دكتر صالحي اميري در وزارت فرهنگ وارشاد اسلامي با ايشان گفت‌وگو كرديم كه متن آن را در ادامه از نظر مي‌گذرانيد.

 

نگاه شما به مقوله فرهنگ و چشم‌انداز آينده وزارت ارشاد چيست؟

فرهنگ ابزار تفنن و سرگرمي نيست، بلكه راهي براي شناخت خود و عالم و آدم است. حضرت امام در همين خصوص فرمودند: «بالا‌ترين و والا‌ترين عنصري كه در موجوديت هر جامعه دخالت اساسي دارد، فرهنگ آن جامعه است». همين سخن امام جايگاه فرهنگ و اهميت آن را نشان مي‌دهد. در سخنان مقام معظم رهبري نيز در تمامي سال‌هاي گذشته و اكنون مي‌بينيد كه فرهنگ به عنوان يكي از دغدغه‌هاي جدي ايشان مطرح است، تا جايي كه ايشان مي‌فرمايند:«مقوله فرهنگ از نظر تاثيرش در آينده يك ملت و يك كشور، با هيچ چيز ديگرى قابل مقايسه نيست.» اتفاقا خوب است در زمينه فرهنگ نگاهي به گذشته هم داشته باشيم تا بتوانيم آينده را ترسيم كنيم. ايران به‌ويژه در دوران بعد از اسلام جايگاهي كليدي در توسعه فرهنگ در دنيا داشته است. ما در مقاطع مختلف تاريخي مي‌بينيم كه ايرانيان سرآمد فرهنگ و تفكر در منطقه بوده‌اند و اين دقيقا‌‌ همان جايگاهي است كه حتما بايد بازيابي شود.

 

يكي از مهم‌ترين مشكلات وزارت ارشاد وجود نهادهاي موازي متعدد تصميم‌گيرنده در زمينه فرهنگي است. چه برنامه‌اي براي كنترل اين نهادهاي موازي و تجميع قدرت تصميم‌گيري در وزارت ارشاد داريد؟اين نهادهاي موازي در مسير شما اخلال به وجود نخواهند آورد؟

با اين سخن شما درباره تعدد نهادهاي فرهنگي و چالش‌هاي احتمالي پيش رو موافقم. اما بايد باور كنيم كه همه اين نهاد‌ها، مراكز و قواي فرهنگي در «كشتي فرهنگ» استقرار دارند، مقاصد همه آنها واحد بوده و از جوهره فرهنگ آفرين انقلاب اسلامي و جمهوري اسلامي نشات گرفته‌اند. در نتيجه همه همراهيم و هم‌ساز، نه رقيب و هم ستيز. در منظومه منسجم فرهنگي نظام اسلامي، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي قطعه‌اي از پازل بزرگ نظام فرهنگي است. بنابراين لازم است تا نگاه ما به اين دستگاه فرهنگي متناسب با حدود وظايف و اختيارات و در قياس با ساير نهادهاي موثر و سیاستگذار فرهنگ باشد.

 

يكي از چالش‌هاي وزارت ارشاد و اهالي هنر و فرهنگ حوزه نظارت است. به همين دليل شايد سوال بسياري از اهالي فرهنگ و هنر نيز همين باشد كه آقاي دكتر صالحي اميري براي نظارت فرهنگي چه برنامه‌اي دارد؟

خيلي صريح عرض كنم كه در حوزه نظارتي بايد قانون جاي سليقه‌هاي اداري و غيركار‌شناسي را بازپس گيرد و با معيار عدالت، حق فرهنگي نويسندگان و هنرمندان احيا شود. نظارت حق مسلم حاكميت و مردم است و ذره‌اي تخطي و انحراف از آن، با حق و عدالت منافات دارد، اما از آن طرف با تضييع حقوق فرهنگي مردم و فرهيختگان نمي‌توان اهداف متعالي جمهوري اسلامي را محقق كرد. نظارت مبتني بر قانون و فرايندهاي قانوني نه تنها ضامن صيانت و سلامت فرهنگي است، بلكه مانعي در برابر خلاقيت و آفرينش‌هاي فرهنگي و هنري هم محسوب نمي‌شود. امنيت فرهنگي به مثابه تضمين حقوق فرهنگي، آرامش را به حوزه فرهنگ بازمي‌گرداند و اين امنيت بيش از هر چيز امنيت خلاقان و فعالان هنر و ادب و فرهنگ بايد باشد، نه صرف امنيت دولت. امنيت فرهنگي خلاقان و فعالان فرهنگي‌‌ همان تحقق حقيقي منافع و مصالح ملي است.

 

مهم‌ترين برنامه‌هاي شما در وزارت ارشاد چه خواهد بود؟ چه چالش‌ها و فرصت‌هايي پيش روي وزارت ارشاد مي‌بينيد؟

برنامه من جداي از برنامه فرهنگي اعلام شده دولت تدبير و اميد و البته تجربه حاصل از اجراي آن در سه سال گذشته نيست. اصولا در۹ماه پيش رو ما با تعدد برنامه‌ها و رويدادهاي فرهنگي مواجهيم. به همين دليل اجراي دقيق و بي‌اشكال اين برنامه‌ها مهم‌ترين دغدغه بنده و همكاران در وزارت ارشاد خواهد بود. با اين وجود در برنامه‌اي كه براي اداره اين وزارتخانه تدوين و در اختيار نمايندگان محترم مردم در مجلس قرار گرفته است، به ۱۰ سرفصل اصلي اشاره شده است كه شامل صيانت از فرهنگ ديني و ملي، اصلاح ساختار نظام مديريت فرهنگي، تامين امنيت فرهنگي، توسعه زيرساخت‌هاي بخش فرهنگ، ايفاي نقش فعال در اقتصاد مقاومتي، توسعه فناوري‌هاي نوين فرهنگي، گسترش نهادهاي غيردولتي در بخش فرهنگ، احياي فرهنگ و تمدن ايراني - اسلامي و تعامل فرهنگي با جهان است.

 

آقاي دكتر! مخالفان دولت در روزهاي اخير با توجه به سوابق شما مدعي هستند كه به دنبال امنيتي كردن فرهنگ هستيد و اتفاقا در برنامه شما به تامين امنيت فرهنگي نيز اشاره شده، آيا واقعا به دنبال امنيتي كردن فرهنگ هستيد؟

هرگز! تامين امنيت فرهنگي با امنيتي كردن فرهنگ تفاوتش از زمين تا آسمان است. تامين امنيت فرهنگي كه بنده مطرح كردم به معناي حمايت از حقوق مولفان، مصنفان و هنرمندان و تامين آزادي بيان و قلم و خلاقيت درعرصه‌هاي فرهنگي و هنري در محيط فعاليت فرهنگي قانونمند و شفاف است. فضاي فرهنگي كشور براي حركت در مسير اعتدال و نيفتادن در دام ولنگاري بيش و پيش از هر زمان ديگر به ثبات و آرامش نياز دارد.

 

سوال آخر را با توجه به تاكيد شما در دوران مسئوليتتان در سازمان اسناد و كتابخانه ملي مبني بر ديپلماسي فرهنگي و همچنين اشاره به تعامل فرهنگي با جهان كه در برنامه‌هاي خود براي وزارت فرهنگ و ارشاد عنوان كرديد مطرح مي‌كنم. براي تعامل فرهنگي با جهان چه برنامه‌اي داريد؟

يكي از نقاط قوت دولت تدبير و اميد ديپلماسي است. ديپلماسي اما امروزه تنها به سياست محدود نمي‌شود بلكه حوزه‌هاي مختلفي از اقتصاد تا فرهنگ را در بر مي‌گيرد. بدون شك اگرما بتوانيم در عين حالي كه ديپلماسي را در حوزه روابط بين‌الملل دنبال مي‌كنيم در ساير شئون و از جمله ديپلماسي فرهنگي نيز دنبال كنيم، ممكن است به دستاوردهاي بزرگ‌تري دست پيدا كنيم. اگر تنها انرژي خود را بر حل مسائل سياسي متمركز كنيم و از ديپلماسي اقتصادي و ديپلماسي فرهنگي غافل شويم، بهره چنداني از تلاش‌هاي صورت گرفته در دولت نخواهيم برد. بنده معتقدم براي تعامل فرهنگي با جهان در راستاي ديپلماسي فرهنگي بايد حضور فعالي در نهاد‌ها، مجامع، رويداد‌ها و بازارهاي منطقه‌اي و جهاني داشته باشيم و براي ارتقاي جايگاه ايران در نهادهاي بين‌المللي فرهنگي، ارتباطي، علمي و آموزشي تلاش كنيم. همچنين گسترش همكاري‌هاي فرهنگي، آموزشي و پژوهشي در سطح جهان، با اولويت كشورهاي منطقه و اسلامي و گسترش گفت‌وگو و تعامل فرهنگي با جهان اسلام و اديان توحيدي، به ويژه حوزه تشيع مي‌تواند به ما براي رسيدن به اين مهم كمك كند.

روزنامه آرمان امروز-10 آبان 1395

1388 - 1392 © تمامی حقـوق این سـایت متعلق به دکتر صالحی امیری می باشد .

بالا نسخه رومیزی